Franciszek Schornak (1857–1940)
Nauczyciel, etnograf i społecznik Kaszub, Kociewia i Borów Tucholskich
Metryczka
| Urodzenie | 13 XI 1857, Szemud (pow. wejherowski) |
|---|---|
| Rodzice | Józef Schornak × Barbara z d. Renachowska |
| Małżeństwo | Otylia Kloka (ur. Połchowo, pow. pucki; † 20 I 1934) |
| Dzieci | 7 (z imienia znana: Otylia Szczukowska, 1900–1974) |
| Zgon | 4 III 1940, Skórcz — pochówek: Cmentarz Parafialny w Skórczu |
| Role | Nauczyciel; kierownik szkół (Osiek, Skórcz); „rektor”; działacz TCL; regionalista |
| Zainteresowania | Etnografia, zbiory archeologiczne, ogród szkolny, pszczelarstwo, rzeźba ludowa |
Oś czasu
1857
Urodzony w Szemudzie.
ok.
1866
1866
Śmierć obojga rodziców; opieka babci w Wejherowie.
ok.
1870
1870
Po śmierci babci porzuca naukę; praca: pastuch → termin u stolarza; samokształcenie.
1870
1880
1880
Seminaria nauczycielskie: Kościerzyna, Tuchola (ukończone mimo trudności).
1885
1900
1900
Nauczyciel w Linii i Zelewie; małżeństwo z Otylią Kłoką.
1900
1905
1905
Osiek — kierownik szkoły.
od
1905
1905
Skórcz — kierownik szkoły powszechnej (do 1929).
1910
Tytuł „rektora” (25-lecie pracy).
1911
1917
1917
Budowa nowego gmachu szkoły i mieszkań nauczycielskich.
27 I
1920
1920
Wita Wojsko Polskie wkraczające do Skórcza; szkoła 7-klasowa.
1920
1930
1930
Badania etnograficzne; współpraca z naukowcami (m.in. B. Stelmachowska).
1922
1924
1924
Publikacje „Kaszuby” i „Kociewie”.
1929
Emerytura; praca społeczna (biblioteka, introligatornia, rzeźba).
1931
1932
1932
Komitet powiatowy TCL (z-ca prezesa) w Starogardzie Gd.
1934
Śmierć żony Otylii.
1939
Wysiedlenie z mieszkania; nadzór władz okupacyjnych.
4 III
1940
1940
Śmierć w Skórczu; pochówek na cmentarzu parafialnym.
1957
Szkoła w Skórczu otrzymuje imię Franciszka Schornaka; tablica pamiątkowa.
Praca zawodowa i inicjatywy
| Lata | Miejsce | Rola / osiągnięcia |
|---|---|---|
| do 1885 | Kościerzyna, Tuchola | Seminaria nauczycielskie |
| 1885–1900 | Linia, Zelewo | Nauczyciel szkoły elementarnej |
| 1900–1905 | Osiek | Kierownik szkoły |
| 1905–1929 | Skórcz | Kierownik szkoły powszechnej; rozbudowa bazy (1911–1917) |
| od 1920 | Skórcz | Ogród botaniczny, poletka doświadczalne, aleja lip |
| 1929–1940 | Skórcz | Biblioteka ludowa, pracownia introligatorska dla dzieci, rzeźba ludowa |
Działalność społeczna
| Obszar | Zakres / rola | Lata / uwagi |
|---|---|---|
| Towarzystwo Czytelni Ludowych (TCL) | Organizator czytelni i biblioteki; praca popularyzatorska | 1931–1932 — komitet powiatowy w Starogardzie Gd. (z-ca prezesa) |
| Stowarzyszenia lokalne | Aktywność oświatowa i społeczna, często przewodniczący | Skórcz i okolice |
| Edukacja praktyczna | Ogród szkolny, poletka doświadczalne, aleja lip; pszczelarstwo | od 1920 |
Zbiory i straty wojenne
| Kategoria | Opis | Status |
|---|---|---|
| Zbiory etnograficzne i archeologiczne | Skrzynie malowane, narzędzia kowalskie, zamki i klucze, miecz ok. 1200-letni | Zabezpieczone 1939/1940; utracone 1945 |
| Rękopisy i pamiętnik | Wieloletni dziennik, notatki terenowe, korespondencja | Zabezpieczone 1939/1940; utracone 1945 |
| Księgozbiór | Książki i materiały dydaktyczne (część w szkole) | Rozproszony / zniszczony w czasie wojny |
Franciszek Schornak (1857–1940)
Nauczyciel, etnograf i społecznik Kaszub, Kociewia i Borów Tucholskich
Metryczka
| Urodzenie | 13 XI 1857, Szemud (pow. wejherowski) |
|---|---|
| Rodzice | Józef Schornak × Barbara z d. Renachowska |
| Małżeństwo | Otylia Kloka (ur. Połchowo, pow. pucki; † 20 I 1934) |
| Dzieci | 7 (z imienia znana: Otylia Szczukowska, 1900–1974) |
| Zgon | 4 III 1940, Skórcz — pochówek: Cmentarz Parafialny w Skórczu |
| Role | Nauczyciel; kierownik szkół (Osiek, Skórcz); „rektor”; działacz TCL; regionalista |
| Zainteresowania | Etnografia, zbiory archeologiczne, ogród szkolny, pszczelarstwo, rzeźba ludowa |
Oś czasu
1857
Urodzony w Szemudzie.
ok.
1866
1866
Śmierć obojga rodziców; opieka babci w Wejherowie.
ok.
1870
1870
Po śmierci babci porzuca naukę; praca: pastuch → termin u stolarza; samokształcenie.
1870
1880
1880
Seminaria nauczycielskie: Kościerzyna, Tuchola (ukończone mimo trudności).
1885
1900
1900
Nauczyciel w Linii i Zelewie; małżeństwo z Otylią Kłoką.
1900
1905
1905
Osiek — kierownik szkoły.
od
1905
1905
Skórcz — kierownik szkoły powszechnej (do 1929).
1910
Tytuł „rektora” (25-lecie pracy).
1911
1917
1917
Budowa nowego gmachu szkoły i mieszkań nauczycielskich.
27 I
1920
1920
Wita Wojsko Polskie wkraczające do Skórcza; szkoła 7-klasowa.
1920
1930
1930
Badania etnograficzne; współpraca z naukowcami (m.in. B. Stelmachowska).
1922
1924
1924
Publikacje „Kaszuby” i „Kociewie”.
1929
Emerytura; praca społeczna (biblioteka, introligatornia, rzeźba).
1931
1932
1932
Komitet powiatowy TCL (z-ca prezesa) w Starogardzie Gd.
1934
Śmierć żony Otylii.
1939
Wysiedlenie z mieszkania; nadzór władz okupacyjnych.
4 III
1940
1940
Śmierć w Skórczu; pochówek na cmentarzu parafialnym.
1957
Szkoła w Skórczu otrzymuje imię Franciszka Schornaka; tablica pamiątkowa.
Praca zawodowa i inicjatywy
| Lata | Miejsce | Rola / osiągnięcia |
|---|---|---|
| do 1885 | Kościerzyna, Tuchola | Seminaria nauczycielskie |
| 1885–1900 | Linia, Zelewo | Nauczyciel szkoły elementarnej |
| 1900–1905 | Osiek | Kierownik szkoły |
| 1905–1929 | Skórcz | Kierownik szkoły powszechnej; rozbudowa bazy (1911–1917) |
| od 1920 | Skórcz | Ogród botaniczny, poletka doświadczalne, aleja lip |
| 1929–1940 | Skórcz | Biblioteka ludowa, pracownia introligatorska dla dzieci, rzeźba ludowa |
Działalność społeczna
| Obszar | Zakres / rola | Lata / uwagi |
|---|---|---|
| Towarzystwo Czytelni Ludowych (TCL) | Organizator czytelni i biblioteki; praca popularyzatorska | 1931–1932 — komitet powiatowy w Starogardzie Gd. (z-ca prezesa) |
| Stowarzyszenia lokalne | Aktywność oświatowa i społeczna, często przewodniczący | Skórcz i okolice |
| Edukacja praktyczna | Ogród szkolny, poletka doświadczalne, aleja lip; pszczelarstwo | od 1920 |
Zbiory i straty wojenne
| Kategoria | Opis | Status |
|---|---|---|
| Zbiory etnograficzne i archeologiczne | Skrzynie malowane, narzędzia kowalskie, zamki i klucze, miecz ok. 1200-letni | Zabezpieczone 1939/1940; utracone 1945 |
| Rękopisy i pamiętnik | Wieloletni dziennik, notatki terenowe, korespondencja | Zabezpieczone 1939/1940; utracone 1945 |
| Księgozbiór | Książki i materiały dydaktyczne (część w szkole) | Rozproszony / zniszczony w czasie wojny |
Widok na telefonie w portalu wspomnij.com
Możesz przewijać zawartość wewnątrz ramki.
Widok na telefonie w portalu wspomnij.com
Możesz przewijać zawartość wewnątrz ramki.
Franciszek Schornak